Ay evresi hesaplayıcı
Seçtiğiniz tarih ve saatte Ay’ın evresini, aydınlanma yüzdesini, yaşını, Dünya’ya uzaklığını ve sıradaki yeni ay, dolunay ve dördün tarihlerini hesaplar
Seçtiğiniz tarih ve saatte Ay’ın evresini, aydınlanma yüzdesini, yaşını, Dünya’ya uzaklığını ve sıradaki yeni ay, dolunay ve dördün tarihlerini hesaplar
Ay evresi hesaplayıcı, seçtiğiniz tarih ve saatte Ay’ın hangi evrede olduğunu, yüzde kaçının aydınlık olduğunu, yaşının kaç gün olduğunu ve Dünya’ya uzaklığını gösterir; ayrıca sıradaki yeni ay, ilk dördün, dolunay ve son dördün zamanlarını Türkiye saatiyle (TSİ) listeler. Hesap, Ay ve Güneş’in konumlarından bulunan elongasyon açısına dayanır ve sonuç, Ay’ın o andaki görünümünü gösteren bir çizimle birlikte sunulur. Bugün için ya da herhangi bir geçmiş veya gelecek tarih için kullanabilirsiniz.
Ay evresi; astronomi meraklıları, fotoğrafçılar, balıkçılar, bahçıvanlar, kamp ve gece gökyüzü gözlemi planlayanlar ve bir tarihin Ay’ını merak edenler için sık kullanılan bir bilgidir. Doğum günü ya da özel bir günde Ay’ın hangi evrede olduğunu öğrenmek, ay takvimine göre etkinlik planlamak için de kullanılabilir. Tüm değerler Türkiye saatiyle ve metrik birimlerle (km) verilir.
Ay kendi ışığını yaymaz; Güneş’ten aldığı ışığı yansıtır ve her zaman yarısı aydınlıktır. Dünya’dan baktığımızda aydınlık bölgenin ne kadarını gördüğümüz, Güneş-Dünya-Ay konumuna göre değişir. Araç, Ay ve Güneş’in ekliptik boylamlarını astronomik formüllerle (Jean Meeus’un yöntemi) hesaplar, aradaki farktan elongasyonu bulur ve aydınlanma oranını (1 − cos elongasyon) ÷ 2 formülüyle verir. Elongasyon 0° ise yeni ay, 90° ise ilk dördün, 180° ise dolunay, 270° ise son dördün olur; evreler sekiz 45°’lik dilime ayrılarak adlandırılır.
Ay’ın yaşı, elongasyonun 29,53 günlük sinodik aya oranlanmasıyla bulunur. Dünya’ya uzaklık, Ay’ın eliptik yörüngesindeki konumundan hesaplanır ve yaklaşık 357.000-406.000 km arasında çıkar. Sıradaki evre zamanları, elongasyonun 0°, 90°, 180° ve 270° değerlerine ulaşacağı anlar ikili arama yöntemiyle bulunarak Türkiye saatine çevrilir. Hesabın doğruluğu birkaç dakika ile bir saat arasındadır; ayrıca çizimde Ay kuzey yarımküreden (Türkiye’den) görüldüğü biçimde gösterilir. Güney yarımkürede görünüm ters çevrilmiş olur.
Ay kendi ışığını yaymaz, Güneş’ten aldığı ışığı yansıtır. Evreler, Ay-Dünya-Güneş üçlüsünün konumuna (Ay ile Güneş arasındaki boylam farkına, elongasyona) göre değişir. Tabloda sekiz evre, açı ve aydınlanma oranlarıyla verilmiştir.
| Evre | Simge | Güneş-Ay açısı | Aydınlanma | Gökyüzünde |
|---|---|---|---|---|
| Yeni ay | 🌑 | 0° | %0 | Ay Güneş yönündedir; görünmez |
| Büyüyen hilal | 🌒 | 45° | %15 | Akşam batıda ince hilal |
| İlk dördün | 🌓 | 90° | %50 | Sağ yarısı aydınlık (kuzey yarımküre), akşam güneyde |
| Büyüyen şişkin ay | 🌔 | 135° | %85 | Neredeyse dolunay |
| Dolunay | 🌕 | 180° | %100 | Güneş batarken doğar, gece boyu görünür |
| Küçülen şişkin ay | 🌖 | 225° | %85 | Dolunaydan sonra |
| Son dördün | 🌗 | 270° | %50 | Sol yarısı aydınlık, sabah güneyde |
| Küçülen hilal | 🌘 | 315° | %15 | Sabah doğuda ince hilal |
2026 yılında yaklaşık 12-13 yeni ay ve 13 dolunay gerçekleşir. Saatler Türkiye saatine (TSİ, UTC+3) göredir ve yaklaşık değerlerdir; birkaç dakika sapma olabilir. 2026’da bir ay içinde iki dolunay (mavi ay) görülür: 1 ve 31 Mayıs.
| Yeni ay | Dolunay |
|---|---|
| 18 Ocak 22:53 | 3 Ocak 13:07 |
| 17 Şubat 15:04 | 2 Şubat 01:11 |
| 19 Mart 04:24 | 3 Mart 14:38 |
| 17 Nisan 14:51 | 2 Nisan 05:13 |
| 16 Mayıs 23:02 | 1 Mayıs 20:26 |
| 15 Haziran 05:59 | 31 Mayıs 11:47 |
| 14 Temmuz 12:49 | 30 Haziran 02:58 |
| 12 Ağustos 20:38 | 29 Temmuz 17:39 |
| 11 Eylül 06:24 | 28 Ağustos 07:22 |
| 10 Ekim 18:48 | 26 Eylül 19:51 |
| 9 Kasım 10:04 | 26 Ekim 07:14 |
| 9 Aralık 03:54 | 24 Kasım 17:59 |
| - | 24 Aralık 04:35 |
Sinodik ay, iki yeni ay arası ortalama 29,53 gündür. Ay’ın yaşı, son yeni aydan bu yana geçen süredir ve evreyi belirler. Yaş, ayın yörüngesindeki hızlanma ve yavaşlamalar nedeniyle ±0,5 gün farklı olabilir.
| Ay’ın yaşı (gün) | Evre |
|---|---|
| 0-1,8 | Yeni ay |
| 1,8-5,5 | Büyüyen hilal |
| 5,5-9,2 | İlk dördün |
| 9,2-12,9 | Büyüyen şişkin ay |
| 12,9-16,6 | Dolunay |
| 16,6-20,3 | Küçülen şişkin ay |
| 20,3-24,0 | Son dördün |
| 24,0-27,7 | Küçülen hilal |
| 27,7-29,5 | Yeni ay (yaklaşan) |
Ay’ın yörüngesi elips şeklindedir; bu yüzden Dünya’ya uzaklığı yaklaşık 357.000 ile 406.000 km arasında değişir. Yakın noktada (günberi) Ay daha büyük ve parlak görünür, buna süper ay denir.
| Değer | Yaklaşık ölçü |
|---|---|
| Ortalama uzaklık | 384.400 km |
| En yakın (günberi) | 356.400 km |
| En uzak (günöte) | 406.700 km |
| Çap | 3.474 km (Dünya’nın yaklaşık %27’si) |
| Dünya etrafında dönüş süresi (yıldız ayı) | 27,32 gün |
| Evre döngüsü (sinodik ay) | 29,53 gün |
| Işığın Ay’dan Dünya’ya ulaşma süresi | yaklaşık 1,28 saniye |
Dört ana evre vardır: yeni ay, ilk dördün, dolunay, son dördün. Aralarına hilal ve şişkin ay evreleri eklendiğinde toplam sekiz evre olur.
Dolunay yaklaşık 29,5 günde bir gerçekleşir. 2026’da dolunaylar: 3 Ocak, 2 Şubat, 3 Mart, 2 Nisan, 1 Mayıs, 31 Mayıs, 30 Haziran, 29 Temmuz, 28 Ağustos, 26 Eylül, 26 Ekim, 24 Kasım ve 24 Aralık’tır (Türkiye saatiyle).
Hayır. Yeni ay, Ay’ın Güneş yönünde olduğu ve görünmediği andır. Hilal ise yeni aydan 1-2 gün sonra batı ufkunda görülen ince aydınlık kısımdır.
Ay’ın Dünya’dan görünen yüzünün yüzde kaçının Güneş tarafından aydınlatıldığıdır. Yeni ayda %0, ilk ve son dördünde %50, dolunayda %100’dür.
Hayır. Bu araç astronomik hesaplama yapar. Ramazan, bayram ve diğer dini günlerin başlangıcı için Diyanet İşleri Başkanlığı’nın resmi takvimine bakılmalıdır.
Ay’ın yörüngesi elips olduğu için Dünya’ya yaklaştığında (günberi) %14 kadar daha büyük ve %30 kadar daha parlak görünür; buna süper ay denir. Ufka yakın olduğunda görülen büyüklük ise bir göz yanılsamasıdır.